Episode Transcript
[00:00:04] Speaker A: Het klooster is nu twee jaar open, ruim twee jaar alweer.
Hinne, heb jij het gevoel dat het staat, dat het functioneert?
[00:00:14] Speaker B: Dankjewel Peter. Zeker heb ik het gevoel dat het staat en dat het functioneert. Dat wil niet zeggen dat we misschien er al zijn. Dat is iets anders. Maar ik denk dat we in de afgelopen twee jaar het creëren van een kloostergemeenschap waar zes mensen wonen en nu 19 kloosterlingen extern wonen, dus een groep van 25, met een hele Gemeenschap daaromheen en elk weekend en elke week gasten, ja, dat vraagt het nodige om daar iedereen op zijn plek te laten komen.
Want het ideaal is natuurlijk, we proberen een plek te creëren waar mensen tot zichzelf kunnen komen, waar mensen tot God kunnen komen, waar mensen rust vinden.
Het ideaal is natuurlijk ook voor de mensen die hier wonen en hier heel erg betrokken zijn, dat die ook op hun plek zijn. Want anders werkt het niet, anders dan krijg je een spanning tussen wat je aanbiedt en wat je bent.
Dus wat ons ideaal was en is, is om een plek te hebben waar We samen wonen, werken, bidden, lachen, genieten, huilen met elkaar en dat daar altijd mensen van de eigen gemeenschap of gasten van buiten de gemeenschap, dat die daarbij mogen zijn en dat die meeleven. Kort geleden was hier een, ik denk vorig weekend was er hier een jonge architecte die bij het afscheid zei, en daar ben ik best wel gruts op, wel trots op, dat ze zei Het lijkt, ze zeiden het kan bijna niet, maar het lijkt alsof alles congruent is. Dat je de plek waar je bent, het gebouw dat er gebouwd is, de inhoud die je probeert te zijn, maar ook het leven wat jullie met elkaar doen, het lijkt op elkaar afgestemd. Je kunt hier zo... in meebewegen. Nou, dat vond ik mooi dat iemand die er net, die was twee dagen geweest, en dat hij na twee dagen die woorden al kon gebruiken om ons te bedanken. Dus dat hoop je, dat het congruent is, dat vorm en inhoud, buiten en binnenkant, wat je zegt en wat je doet, dat die bij elkaar passen.
[00:02:35] Speaker C: Nou, wat mij wel opvalt is, gedurende dat we nu twee jaar later zijn, dat we in de richting van de tweede fase eigenlijk al steeds bezig geweest zijn. Ik dacht dat wij toen, nou jongens, het werk is opgeleverd, nou zijn we klaar, maar eigenlijk zijn we toen gewoon verder gaan invullen, want er waren nog een hele aantal dingen die moesten gebeuren, zoals de inrichting van de tuin.
De bestrating zoals we die later nog zelf gemaakt hebben, die weliswaar in schematisch was ingevuld, maar niet in de plannen zat.
Beginnen we met het kippenhok en de bankjes die we overal gemaakt hebben, omdat wij ook in dit gebied plekken wilden realiseren waar mensen even alleen kunnen zijn, even een schuilplek kunnen vinden. Uit de wind, in de zon, in de zon.
Dus overal, en het kan hier zo enorm waaien, dus je moet ook leven met dit gebied.
En de schapen die erbij gekomen zijn, het leven, de kippen, noem maar op.
En zo zijn we steeds verder aan het bouwen geweest.
En alleen nu moet je je zo langzamerhand ook realiseren. En ik denk achteraf ook dat het wel heel fijn geweest is wat we in twee fasen gebouwd hebben. Zodat we nu ook al dingen kunnen realiseren die anders in een verbouwing terechtkomen. Omdat je zegt van ja, het voldoet toch niet helemaal. Dat we dat nu, de basis ligt dat we dat nu voor de toekomst mee kunnen nemen.
[00:04:06] Speaker B: Een tussenstap zat er nog en dat was de buitenkapel.
Nu we dat net hebben gehoord uit het juryrapport, dat is een jaar na de opening van het klooster is de buitenkapel gerealiseerd.
Waar in een kuilsilo, een ronde silo midden op de jister, wat nu de voedseltuin gaat worden. en waar in die silo 370 kloostermoppen zijn gemetseld, allemaal identificeerbaar van middeleeuwse Friese kloosters en kerken.
Toen dat een jaar na de officiële opening werd geopend met Pinkster 24, toen had ik persoonlijk het gevoel Ja, dit maakt, het is nog niet afgerond allemaal, maar dit was noodzakelijk om werkelijk hier een klooster midden op het platteland te zijn. Omdat we eigenlijk altijd naar buiten hebben willen gaan. Toen we in Jorward ooit begonnen zeiden we, we gaan wandelen, we gaan naar buiten.
helende kracht van de natuur, niet altijd zitten, je lijf gebruiken, met elkaar in gesprek zijn en stil zijn met elkaar.
Dat je dan ook een buitenkapel op het erf hebt waar je gewoon bij als het weer het meest je toelaat.
kunt zitten, kunt praten, kunt vieren, kunt bidden.
Met al die voorouders in ons rug, symbolisch dan, dat dacht ik ja, dit is echt een stap die nodig was. Ook in dat proces naar nog weer verder.
En daar hebben we jarenlang mee omgezult, met die rotstenen.
[00:05:47] Speaker C: Maar het was de moeite waard.
Kort geleden, toen wij open dag hier hadden, jij stond buiten en ik zat binnen.
Maar de gesprekken die je daar krijgt, ook van mensen die zo even langskomen in die kapel, het is echt van, wat is dit?
En dat heeft helemaal voldaan aan wat we ons vroeger zeiden, de verrassing. De verrassing om van buitenaf een oude koud silo te zien waar rook nog smaak aan is. En dan kom je binnen en dan gaat er ineens een hele andere wereld open. En er ontstaan allerlei verhalen. En ook de manier waarop het bijvoorbeeld gebruikt wordt met die schaal die nu binnen bovenop de geklopte dakpannen een plek heeft gevonden. Het past in de omgeving, het past bij het geheel, naadloos sluit het aan.
[00:06:38] Speaker B: Aarde, water, hemel en vuur.
Maar we gaan verder naar de tweede fase, want zoals het plan ooit is vergund, jaren geleden, dat waren twaalf gastenkamers en zeven woningen. Niet per ongeluk in die getallen, zeven om twaalf.
De fase die we gebouwd hebben, was drie om negen. Drie woningen en negen gastenkamers. En dus uiteindelijk, de stap die we willen maken, is dat er nog drie gastenkamers bij komen. Vier woningen en nog een aanbouw achter de boerderij die dan in het algemeen gesproken de werkplaats gaat worden die nu nog onder de kap zit.
Dus dat betekent best nog veel, maar we merken nu na twee jaar leven hier dat we dat ook echt nodig hebben.
We merken dat we gebrek hebben aan een grotere zaal waar je los van alles gewoon kunt werken en praten en vergaderen of overleggen zonder dat je gekoppeld bent aan andere ruimtes. En wij hebben vooral meer vaste bewoners nodig op ons erf om op de lange duur dit een duurzaam project te maken. Het gaat heel goed en we zijn heel blij. Maar zes vaste bewoners is eigenlijk net te dun.
Dat vraagt veel van hen, dat gaat hier altijd door en de 19 andere kloostelingen zijn onvoorstelbaar belangrijk, maar als je hier woont heb je toch een andere taak.
zien uit naar een tweede fase waar er een paar gastenkamers bij zijn, maar vooral waar ook een aantal woningen erbij zijn, zodat er meer kloostelingen op het erf aanwezig kunnen zijn en dat we een aantal basis taken die we hier hebben, dat we die kunnen verdelen, zodat wij als bewoners ook iets meer toekomen aan het ideaal van rust en bezinning.
Wanneer is af en toe ga je al nadenken over het volgende.
Niet uit ongeduld, maar ik dacht eerst nou rustig aan. Maar zoals Henk zei, je begint eigenlijk direct al met de doorstart naar het volgende. En wij merkten van, nou, dit vraagt om meer. Die fase die oorspronkelijk ook vergund is, de eindsituatie, die is ook echt nodig. Die hebben we nodig om die hier tot stand te brengen.
Afgelopen week vroeg een van de gasten die hier heel vaak komt, ik denk dat hij in deze twee jaar al wel zes of zeven keer is geweest, die vroeg, wordt het dan ook heel grootschalig? Wordt het ook heel veel?
Nou ja, ik zei, wij hebben afgesproken dat in de maximale fase er gewoon eigenlijk niet meer dan dertig personen op het erf kunnen zijn, anders wordt het hier te druk.
Dus het blijft kleinschalig. Ja, maar als er dan meer mensen willen komen, nou ja, ik zei op deze plek, in dit landschap, in verbinding met de dorpen hier, kan het gewoon niet grootschaliger. En willen we dat ook niet, want dit past.
Moet er meer gebeuren, dan moet het op een andere plek gebeuren. Er zijn ideeën, boerderijen, kerkgebouwen, andere scholen. Dan ga je die inrichten tot nieuwe monastieke plekken, tot nieuwe kloosterplekken. Maar op deze plek zijn we in die fase waar we nu naar uitkijken, waar we hopen dat het rond 2029 gerealiseerd kan worden, dan zijn we uitgebouwd. Dat moet het zijn.
[00:10:21] Speaker A: Denk je nu?
[00:10:22] Speaker B: Denk ik nu, ja.
[00:10:24] Speaker C: Ik denk ook dat het fysiek gezien in het gebied waarin wij zitten, ook door het weidevogelgebied, wij hebben al een heel klein stukje daarvan ingenomen, maar dat was ook de absolute grens en bijvoorbeeld het land wat hieromheen is verkocht ook met de verplichting dat die doelstelling wordt gerealiseerd, dat het ongelooflijk moeilijk zal zijn, ook in het kader van de bestemmingswijziging, om dat hier te realiseren. Dus het zijn ook op die manier fysieke grenzen die aan dit gebied gesteld zijn. Mag ik een hele andere vraag stellen? Peter, jij bent nou hier binnengetreden als zakelijke, om de zakelijke kant te gaan behartigen.
Nou, ik heb mijn functie erop zitten en ik mag ze nu nog een likje verwerks aanbrengen of een paar appelschillen. Ik vind dat heel fijn, omdat ik ook nog zo terug mag komen.
Maar jij bent van buitenaf erin gekomen en je hebt dus een hele andere visie op het geheel.
En vanuit een hele andere achtergrond ben je hier ineens binnen gestapt. Wat zijn jouw ervaringen?
Hoe zie jij dit en hoe zie jij ook de toekomst?
[00:11:36] Speaker A: Klopt, ik ben natuurlijk op een rijdende trein gestapt en ik heb ook goed om me heen moeten kijken de eerste maanden van hoe loopt dat nou hier en wat tref ik aan, waarom doen de mensen zo zoals ze het doen. Het is bij mij overgekomen als van oh ja, zo kan het dus ook.
Ik kom uit gereformeerde huizen.
Dat was best wel zwaar eigenlijk.
Dat voelde ik me niet toe aangesproken. Als ik hier de vieringen meemaak en de gesprekken met mensen, dat voelt heel prettig. En dan voel ik het ook echt van, oké, zo gaan we hier met de dingen om. Ja, dan kun je ook veel beter begrijpen waar we het net over hadden, over de tweede fase, hoe we dat aan willen pakken.
Ja, dat je ook even stilstaat bij het feit dat het niet alleen gaat om aantallen en groter, maar dat je ook kijkt naar, nou ja, kan iedereen het ook meemaken?
De vrijwilligers, hebben we daar genoeg van?
Lopen die niet teveel op hun tenen?
Nou, et cetera, et cetera. Het moet allemaal wel passen. En dat is mooi om te ervaren.
Ondanks dat je misschien wel inlukt. Ik heb altijd in commerciële functies gezeten.
Waar je dan denkt van oké je target stellen en groter en meer en meer.
We willen hier natuurlijk ook wel wat stappen maken.
De bezetting gaat goed en er kan altijd nog weer wat bij. We denken continu aan andere mogelijkheden, andere opties om mensen hier naartoe te halen. Dat is ook belangrijk natuurlijk, die kant. Maar alles binnen de grenzen die we hier hebben en dat voelt als een warme jas.
[00:13:44] Speaker C: Wij hadden op een bepaald moment een groepje vrijwilligers bij elkaar.
Wij hebben samen heel veel vanuit het verleden ook de bouwkundige zaken opgezet. Maar hoe gaan jullie nu?
Het verder doen. Hoe ga je het organisatorisch verder oppakken voor de toekomst? Wat betreft de uitbreiding en de... Nou.
[00:14:08] Speaker B: Ik weet niet of ik daar een bevredigend antwoord op kan geven. Misschien kan Peter mij zo meteen helpen. Wat wij... Tenminste, als het gaat om die organisatorische kant. Het idee is dat NUTO is om zoveel mogelijk te luisteren naar de ervaringen die we hebben opgedaan in de afgelopen twee jaar. Daar hebben we natuurlijk zo'n mooie commissie voor, die die geluiden opvangt, op papier stelt en dat als een pakket van eisen aan de architect doorgeeft. En we hebben nu met die commissie tweede fase een aantal sessies gehad met de architect om te kijken. Kijk, je kunt natuurlijk zeggen, we hebben ooit een plan gemaakt en dat is het dan, maar zo werkt het niet. We moeten heel goed luisteren naar, wat hebben we nodig? Die kamers en die ruimtes zijn wel ingetekend, maar kun je dat ook net anders doen? Of hoe deel je die in? Doe je het precies zo? De buitenkant zal natuurlijk gelijk zijn.
Dus daar proberen we heel goed naar te luisteren. Een van de dingen die vanuit de kloosterlingen heel snel al boven kwam drijven is...
Als wij hier zijn, en wij wonen hier niet, er is geen plek voor ons.
We kunnen overal zijn, maar als we ons even willen terugtrekken, of als we even een stukje willen doen, of we willen even schrijven of werken, dan is er geen plek. Er is één feintekamer, een knechterkamer, zoals je dat vroeger op een boerderij had, daar hebben we er waarschijnlijk meer van nodig.
[00:15:33] Speaker C: Ja, want we zitten hier, zoals we hier zitten natuurlijk toch, In het voorhuis waar we nu zitten, dat heeft een hele belangrijke functie voor de gasten. En is ook de plek waar de gasten zich even kunnen terugtrekken in stilte. Dit wil je ook als stilteplek hebben.
En dat is ook veel te mooi natuurlijk om dat voorhuis daarvoor te gebruiken en daarvoor in te richten. En dan zul je dat dus in andere plekken maken.
[00:15:57] Speaker B: Maar dat hadden we van tevoren wel kunnen bedenken, misschien. Maar dat zien we nu, denk ik, scherper. Van wat je wel wilt en wat we niet willen.
Waar de vragen vanuit... Nou, alle domeinen, hè. Domein van de huishouding, het gastendomein, domein van de keuken.
Domein van het klistenbureau, waar alle zakelijke dingen bij elkaar komen. En dat wordt nu bij elkaar gebracht. En dan vragen we een architect, wil je dat tekenen? Nou, ja, dan komen de volgende stappen. En dan komt er, Henk, wij hebben jaren, denk ik, voor mijn gevoel zijn we wel een paar jaar elke week twee keer of zo op pad gegaan te fondsen werven. Dat zal wel wat overdreven zijn, maar we zijn op veel plekken geweest. Nou, zoiets zal toch weer gebeuren.
Want we zijn natuurlijk een ideeel project. We zullen ons, om het maar eenvoudig te zeggen, we zullen ons geld goedkoop moeten ontvangen om het haalbaar te maken, om onze missie te vervullen.
Zo'n tweede ronde zal weer gebeuren, ook al is het nu qua bedrag veel kleiner dan het oorspronkelijke bedrag.
En dan komt weer het circus van de architect en de aannemer en de begeleiding van de bouw en moet je daar nog een bouwmanager op hebben of niet.
En dan hopen we dat dat rond 29 klaar zou kunnen zijn. Nou ja, het is nu al meer dan halverwege 25.
En de processen nemen tijd.
[00:17:21] Speaker C: Ja, dat kost ongelooflijk veel tijd. Alleen bestemmingsplanprocedure hebben we niet meer.
Maar je moet wel een bouwvergunning aanvragen voor de nieuwe fase.
[00:17:31] Speaker A: En we kunnen nu ook laten zien wat het geworden is. Dat is natuurlijk ook een enorm voordeel. Het is niet meer een of ander luchtkasteel of een visioen ver aan de horizon, maar het staat er al.
[00:17:45] Speaker B: Wat ik eerder in een andere podcastserie zei, wat mij wel vaak teleurstelde, is dat mensen ons enthousiasme niet altijd deelden. Nu kan ik me dat ook wel goed voorstellen, dat er een skepsis was, dat er een argwaan was van ja, dit wordt hem nooit. En dat je ook bij mensen uit de spirituele of uit de kerkelijke sfeer altijd die uitspraak hoorde, eerst zien dan geloven. Dus je hebt gelijk Peter.
Kijk, kom kijken.
[00:18:18] Speaker C: Wat wij dus nog wel eens een keer hoorden toen, laat eerst maar eens zien dat je het ook financieel kunt draaien en dat het allemaal uit kan.
Hoe staat het dan met de cijfers?
[00:18:30] Speaker A: Ja, goede vraag.
We publiceren netjes, lijkt het net als een echt bedrijf.
We publiceren onze jaarverslagen op de website, daar kan iedereen inzien.
[00:18:41] Speaker C: Dat moet ook wel, vanwege de ambi.
[00:18:43] Speaker A: Ja, dat moet zeker. Dat hoort daarbij, bij een ambistatus. Maar je ziet dat we na het tweede jaar al mooi zwarte cijfers hebben.
Dus dat ziet er goed uit.
Het belangrijkste is natuurlijk ook om de kosten in de gaten te houden. Want zo'n monumentaal pand, om dat allemaal te blijven onderhouden, dat kost ook het nodige. En er gebeurt altijd wel weer wat met een kabel of een glasvezel die ergens doorheen moet.
[00:19:17] Speaker C: Of een storm.
[00:19:18] Speaker A: Of een stormpje waardoor het dak wat gaat bewegen en de pannetjes naar beneden komen. Maar goed, daar zijn we gelukkig goed voor verzekerd. Maar alles kost geld. Maar dat ziet er niet slecht uit. En er zit ook een goede gezonde ontwikkeling in het aantal mensen wat hier verblijft.
En ook terugkomt, wat natuurlijk ook heel belangrijk is. Dat mensen niet allemaal eenmalig zijn en zo van, nou ik heb het gezien, was leuk.
Nee, maar dat mensen gewoon, nou sommigen, wat Hina net ook al zei, er is een meneer en die komt hier, die heeft nu afgelopen weekend weer voor een aantal keren alweer geboekt voor volgend jaar.
En ja, dat is natuurlijk prachtig om te zien.
[00:19:58] Speaker B: Ja, het is misschien wel goed om vanuit de inhoud te benadrukken dat mensen... Natuurlijk komen hier mensen ook wel omdat dit nieuw is, dus je bent nieuwsgierig, maar je merkt dat mensen hier komen om diverse redenen. Sommigen omdat ze geïnspireerd willen worden, omdat ze dat nodig hebben, maar ook diverse mensen die gewoon moe zijn, die rust en stilte nodig hebben, in een crisisperiode in hun leven zitten, die moeten nadenken, die iets moeten schrijven. Er zijn allerlei redenen waarom mensen daadwerkelijk hier naartoe komen om in deze weldadige en rustige omgeving tot zichzelf te kunnen komen.
En dat werkt niet omdat je het wel leuk vindt om hier even naartoe te gaan. Het gaat hier werkelijk om dat mensen voelen waar ze hier voor kunnen zijn en dat ze gezien worden. Zoals er nu iemand is die hier twee weken verblijft, apart eet, die een enkele keer meedoet aan een viering of aan een andere activiteit of een keer koffie of thee drinken en voor de rest zegt ik, ik heb zoveel rust en tijd nodig, dat kan ik eigenlijk alleen hier maar vinden en jullie laten me en dat vind ik heel fijn.
Terwijl anderen zeggen, nee, ik heb juist iemand nodig die naar me luistert en die tijd voor me heeft zodat ik mijn verhaal kwijt kan.
Nou ja, en wij proberen daartussen te bewegen. We zijn geen zorginstelling, maar we zijn wel een plek waar we proberen op maat er voor mensen te zijn.
[00:21:41] Speaker A: Ja, 2035 en waar staan we dan? Dat is natuurlijk wel heel lastig te zeggen, maar ik denk ja, dan hebben we...
Dan hebben we de aannemer weer van het erf.
Dan draait het hier allemaal netjes.
En zijn we misschien wel bezig met een derde fase. Dat zou kunnen.
Maar hoe dat eruitziet, dat kan ik echt... Daar heb ik totaal geen... Op dit moment geen beeld bij. Dat komt ook omdat we middenin die idee-vorming zitten voor de tweede fase.
[00:22:15] Speaker B: Bedoel je dan een derde fase hier op het erf?
[00:22:18] Speaker A: Of elders?
[00:22:20] Speaker C: Het kan zo ook kunnen zijn dat je dan een begeleider wordt van een derde fase, waarvan je zegt, elders, hoe krijgen we dat initiatief als dit op deze manier? En misschien met een variant daarin, dat je daarin wat kunt betekenen.
[00:22:35] Speaker B: Ik herinner me dat ik in 2005 op Iona was, dat eiland Iona.
En de toenmalige leider, Kathy Galloway, is een paar weken geleden overleden. Dus toen moest ik er weer over nadenken, dat ik met haar erover sprak. Wij willen in Friesland zoiets gaan doen. Nou, we hadden het over taal en over nieuwe kloosterplekken en moderne plekken. Toen zei ze, one thing, don't do what we are doing. Do it in your own way.
